background
logotype
image1 image2 image3

Behayo kiyimlar: Gunohlar yo‘lini to‘saylik

Hammamiz har kuni bir ish bilan ko`chaga chiqamiz, jamoat joylarida bo`lamiz. Shunda beixtiyor insonning ko`zi insonga tushadi. Uning kiyinishiga e’tibor beradi. Va shu asnoda bir insonning qay qavmga mansubligi, dunyoqarashi, madaniyati haqida qay darajadadir ma’lumot oladi. Bu arzimas narsa emas.

 Qadimgi ajdodlarimizning ham ibtidoiy yurishdan voz kechib, rosmana kiyinishga o`tishi insoniyat tarixida ulug` voqea bo`lgan. Dinimiz ko`rsatmalari buni tasdiqladi va mustahkamladi. Lekin bugun-chi? Ochig`i, ko`pchilikning, ayniqsa, ayollarimizning ustidagi liboslariga ko`zimiz tushganida xunuk bir manzaradan ko`nglimiz g`ashlanadi. Tiniq ruhiyatimizga g`ubor qo`nadi.
Buning sababini mo`min-musulmon yurtdoshlarimiz juda yaxshi tushunadilar. Chunki tobora urfga aylanib borayotgan nojoiz kiyinish odob-axloq doirasidan tashqariga chiqib ketayotir.
Ajnabiy allakimlarning behayo liboslariga havas qilib, ularga taqlid qilgan xotin-qizlar hammaning nigohi tushadigan joylarda yarim-yalang`och holda yurishibdi. Tor, yupqa, kalta va harir narsalarni kiyganlarida eng nozik, nomahramdan pana bo`lishi kerak a’zolarigacha shundoq bilinib turadi. Bu bilan o`zlari gunoh qilganlari holda boshqalarni ham gunohga botiryaptilar. Qolaversa, bunday kiyinish sog`liklari uchun ham koni zarar, tug`ilajak farzandlar uchun ham xavfli. Bunga ayollarning o`zlarigina emas, erkaklarimiz ham aybdordir. Axir shunday sharmandali va behayo kiyinib ko`chaga chiqqan qiz, ayollar qaysi birimizning opamiz, singlimiz, qizimiz, xotinimiz emasmi? Ularni insofga chaqirish, risoladagidek kiyinishlari uchun jon kuydirish bizning ham burchimiz. Ayrim mushtariylarimizning shu haqdagi fikr-maslahatlarini yozib oldik, dinimiz hukmlarini keltirdik. Bularning kimgadir foydasi tegishiga, ko`zini ochishiga umidvormiz. Allohdan qalblarimizni hayo bilan ziynatlab, axloqimizni chiroyli etishini tilaymiz.

Baxtiyor NAZAROV,
tijoratchi:
— Ochig`i, bugun keng-katta ko`chalarda, g`ala-g`ovur bozorlardagina emas, mahallalarda ham bemalol yurishga kishi qiynaladigan bo`lib qoldi. Chunki birimizning singlimiz, ikkinchimizning qizimiz yoki eng ajablanarlisi ba’zilarimizning xotinlarimiz shunaqa kiyimlarni egnilariga ilib olishmoqdaki, oldidan faqat yerga qarab yo yuzni teskari burib o`tsam deysiz... Tavba, bir zamonlar sal axloqi bundayroq ayollar shunaqa beparda narsalarni kiyishga ishqiboz edi. Hozir esa hali oq-qorani tanib ulgurmagan qizlarimiz orasida ham bunday kiyimlar urf bo`lyapti. Demak, gulday nozik, siyrati pok yosh ko`ngillar bu kiyimlarni kiyib yurish gunoh ekanini anglamaydilar.
Ammo biz ota-onalar bunga nega befarq qarayapmiz? Bu ham kechirilmas gunoh. Bir millatdan ekanmiz, o`z farzandimning yurish-turishga mas’ulman, bosh qa bilan ishim yo`q, deb o`zimizni chetga olishga haqqimiz yo`q. Men bir-ikki tengdoshimga o`rni bilan bu fikrimni aytdim. Shunday qilsak, ko`p gunohlarning oldi olingan bo`larmidi...

Nasiba ERGASHEVA,
1-sonli shahar shifoxonasi,
akusher-ginekolog: 

— Ma’lumki, inson nafaqat burni bilan, balki terisi bilan ham nafas oladi. Hozirda keng rusum bo`lgan sun’iy tolalardan tayyorlangan, badanga yopishib turadigan kiyimlar terining yaxshi nafas olishini qiyinlashtiradi. Bu hol butun tana a’zolari faoliyatining buzilishiga olib keladi. Ayniqsa, balog`at yoshidagi qizlar tanasida kechadigan fiziologik o`zgarishlarga katta salbiy ta’sir ko`rsatadi.
Tor kiyim, birinchidan, kishining erkin harakatini chegaralaydi. Natijada odatdagiga nisbatan kam harakatlanish yuzaga keladi. Ikkinchidan, bunday kiyimlar kishi asabiga ta’sir etib, o`ziga sezdirmagan holda jizzaki qilib qo`yadi. Inson vujudi yaxlit tuzilishga ega. Shu bois har qanday ichki yoki tashqi noxush ta’sir tanadagi har bir hujayrada asorat qoldiradi.
Sun’iy toladan tikilgan tor liboslar, tabiiyki, kishini ko`p terlatadi. Me’yoridan ortiq terlash natijasida ko`p miqdorda tuz, kislotalar ajralib chiqadi. Bu moddalarning tanada belgilangan miqdordan kama-yib ketishi oqibatida modda almashinuv jarayoni buziladi.
Bundan tashqari me’yordan ortiq terlash tanada turli mikroblarni paydo qiladi. Terning parlanishi esa, mikroblarning rivojlanib, infeksiya tushishiga sabab bo`ladi. Shu sababli homilador va yangi tuqqan ayollar tor va havo o`tkazmaydigan matolardan kiyim kiymasliklari zarur. Chunki tor libosda homilador ayolning bachadoni ko`tarilib, xastalanishi mumkin. Natijada homila yo`qotilishi yoki muddatdan oldin tug`ish holatlari kuzatiladi. Aksariyat holllarda yo`ldosh ko`chishi ham mumkin. Shu jumladan, badanga yopishib turadigan cho`ziluvchi kiyimlar venalarni kengaytirib, qon aylanishini buzadi. Buning oqibatida qon-tomir tizimida turli og`ir kasalliklar kelib chiqadi.

Aziza AHMETOVA,
“Xadicha Kubro” xotin-qizlar bilim yurti mudarrisasi:
— Alloh taolo Qur’oni karimning Nur surasi 31-oyatida ayollarning qanday kiyinishlari haqida shunday marhamat qiladi: “Mo`minalarga ham ayting, ko`zlarini (nomahram erkaklarga tikishdan) to`ssinlar va avratlarini (haromdan) saqlasinlar! Hamda ko`rinib turgandan boshqa zeb-ziynatlarini (ya’ni ustlaridagi liboslaridan bosh-qa zeb-ziynatlarini nomahramlarga) ko`rsatmasinlar va ko`kraklarini ro`mollari bilan to`ssinlar”.
Shariatimiz ayollarni begonalarning nazarini jalb etadigan tor, harir, kalta liboslarni kiyib ko`chaga chiqishdan qaytaradi. Albatta, buning o`ziga xos sabablari bor.
Avvalo, har bir ayol begona erkak uchun nomahram hisoblanadi. Ko`chadagi ochiq-sochiqlik ayrim erkaklarning fikr-xayolini buzadi. Natijada ayol ki-shi ko`z zinosiga sababchi bo`lib qoladi.
Zino juda yomon illat va gunohi kabiralardan biridir. Qur’oni karimning Al-Isro surasi 32-oyatida ham: “Zinoga yaqinlashmanglar! Chunki (bu) buzuqlikdir — eng yomon yo`ldir”, — deb ogohlantirilgan. Kimlar uchundir arzimas bo`lib ko`ringan ko`z zinosi bir talay buzuqliklarni boshlab keladi, hatto oilalarning buzilib ketishiga sabab bo`ladi.
Nazarimda, biz-ayollar me’yorida kiyinishni bilsak, bunday noxushliklarga chek qo`yiladi, inshaalloh.

MUSLIMA AYOLLARNING SHAR’IY LIBOSLARI QANDAY BO`LISHI KERAK?

Muslima ayollar o`zlari uchun keng va qulay liboslarni tanlashlari lozim, toki u butun badanlarini nomahram erkaklardan berkitib tursin.
Libos yupqa va shaffof bo`lmasligi kerak. Liboslar a’zolarning hajmi va rangi bilinib turadigan darajada tor va katta bo`lmasligi lozim. Nabiy (sollallohu alayhi va sallam) shunday deganlar: “Ikki toifa borki, ular jahannam ahlidandir: ularning birinchisi, kiyim kiygan yalang`ochlar, (shahvatlarga) moyilligi (kuchli) bo`lgan va boshqalarni ham shunga undovchi boshlari tuyaning o`rkachiga o`xshash ayollardir. Bu toifa jannatga kirmaydi va uning hidini ham tuymaydi. Ikkinchi toifa — qo`llarida sigirning dumiga monand qamchi ko`tarib olgan erkaklardir, ular o`sha qamchi bilan odamlarni uradilar” (Muslim rivoyati).
Ibn Taymiya (r.a.) “Kiyim kiygan yalang`ochlar” jumlasini shunday sharhlaydi: “Bu holat ayol kishining badanini bekitmaydigan liboslarni kiyishidir. U kiyim kiygani bilan as-lida yalang`ochdir. Yupqa va harir libos kiyish sababli badanlari ochilib turadigan hamda tor kiyimda butun tanasining haj-mi yaqqol ko`rinib turadigan ayollar ham shu toifaga kiradi.
Muslima ayol kiyim kiyishda erkaklarga o`xshamasligi, ulardan farq qilib turishi lozim. Nabiy (sollallohu alayhi va sallam) o`zini erkaklarga o`x-shatadigan va erkaklarga xos bo`lgan tarzda kiyimlar kiyadigan ayollarni la’natlaganlar.
Muslima ayolning kiyimida boshqalarning nazarini o`ziga tortadigan darajada ziynat yoki fitnaga sabab bo`luvchi narsalar bo`lmasligi lozim.
Darhaqiqat, Alloh taoloning ayollarga o`z badanlarini berkitib yurishlarini buyurishida katta hikmat va ko`p manfaatlar bor. Alloh ayollarni go`zal va nozik qilib yaratgan va shu chiroyini faqatgina o`z jufti (eri) uchun halol qilgan.
Tor shim kiyish o`smir qizlarning tossuyagi o`sishini sekinlashtiradi. Kindikni ochib yurish esa, ichki a’zolar shamollashiga, hatto befarzandlikka ham sabab bo`ladi. Ochiq-sochiq, yengil-elpi kiyingan ayollar avvalambor o`zlariga, qolaversa, erkaklarga juda katta zarar yetkazayotganlarini bilarmikinlar? Ayollarning ko`chada avratlarini ochib yurishlari erkaklarga tibbiy jihatdan ham zarar, chunki ochiq-sochiqlik ularning erkaklik quvvatining susayib ketishiga olib keladi. Hatto bepusht-likka borib yetishi mumkin.
Bu kabi noxush sabablar bilan erning xotinga, xotinning erga bo`lgan ishonchi yo`qoladi, xiyonatlar ortib, oilalarning buzilishi ko`payadi. Ushbu holat erkaklar nazdida ayollarning qadri tushib ketishiga olib ke-ladi. Ma’lum bo`lishicha, ayollarning o`z badanlarini ochib, ko`cha-kuyda sharm-hayosiz yurishlari ularga erkaklar tomonidan fohisha ayol sifatida qaralishiga sabab bo`lar ekan. Aksincha, agar ayollar o`zlarini erkaklardan tortib, hayo qilsalar, badanlarini berkitib yursalar, ularning erkaklar oldidagi hurmatlari ortib, ayollik sha’nlarini saqlab qoladilar.

Solih ibn FAVZONning “Muslima ayollarga oid hukmlar bayoni” kitobi asosida Ziyouddin RAHIMOV tayyorladi
“Hidoyat” jurnalining 2004-yil, 7-sonidan olindi


2004-2018 © islom.ziyouz.com. Saytdan materiallar olib chop etilganda manzilimiz ko‘rsatilishi shart.